Κυριακή, 19 Νοεμβρίου 2017

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ GOLDEN FLOWER MAGAZINE, 10 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ


Τέτοια εποχή Νοέμβρη πριν 10 χρόνια κυκλοφόρησε το περιοδικό μου GOLDEN FLOWER Magazine στην Ελλάδα, ένα περιοδικό πράσινη πρόταση ζωής, που όμως ξέφευγε από τα συνηθισμένα οικολογικά περιοδικά από την άποψη ότι η οικολογία έμπαινε στη καθημερινότητα... γινόταν πιο προσφιλής και λαμπερή από τις μέχρι τότε σχεδόν αντιλήψεις περιθωρίου. Ένα μηνιαίο περιοδικό με ποιότητα ύλης και εκτύπωσης, που ξεκίνησε με εκτύπωση 15.000 τεύχη και διανομή μέσω πρακτορείου ΕΥΡΩΠΗ για ένα ταξίδι σε όλο τον ελλαδικό χώρο.

Ήταν 20 Νοεμβρίου 2007 όταν πρωτοκυκλοφόρησε με ένα ανατρεπτικό ρομαντικό εξώφυλλο, που απεικόνιζε μια γυναίκα στη σκια της σελήνης... με τα χέρια της ανυψωμένα με ενθουσιασμό σαν επίκληση για ζωή. Μια νέα ζωή με σεβασμό στη Φύση πρότεινε το περιοδικό Golden Flower μέσα από τις σελίδες του... με άρθρα για τη διατροφή, με συνταγές, με βιολογικά προϊόντα, με οικολογική μόδα, με ενημέρωση και ειδήσεις για το περιβάλλον και την υγεία, με κηπουρική και διακόσμηση....

Βέβαια ήταν ένας αγώνας άνισος απέναντι στη χρονική οικονομική συγκυρία του 2008 και την αρχή της οικονομικής κρίσης στην αγορά... που “καταβρόχθησε” μεγάλες εταιρείες βιολογικών κι άλλων οικολογικών προϊόντων... έκλεισε διαφημιστικές εταιρείες... άφησε άνεργους χιλιάδες ... κατέστρεψε τον εκδοτικό χώρο της χώρας μας... κοκ. Ένας αγώνας άνισος απέναντι στα “καρτέλ” της αγοράς, που θέλουν να την ελέγχουν και δεν άφηναν το περιοδικό να φτάνει σε όλα τα σημεία πώλησης και περίπτερα. Αυτή την “φθηνή” μικροπολιτική.

Τα τελευταία τεύχη του Golden Flower, που τελικά έγινε διμηνιαίο, έγιναν ηλεκτρονικής μορφής. Ο σχεδιασμός του μετατράπηκε, έγιναν αλλαγές κι από ένα περιοδικό 180 σελίδων, η ύλη του περιορίστηκε στις 115. Έγιναν όλες οι δυνατές τροποποιήσεις για να περάσει η οικονομική “μπόρα” στην αγορά, που όμως από ότι φάνηκε δεν ήταν κάτι που θα περνούσε, αλλά κάτι που εγκαταστάθηκε ως κρίση για τα επόμενα χρόνια. Ένας άνισος αγώνας από οικονομικής πλευράς, αλλά ένας αγώνας, που δικαιώθηκε από την αγάπη των αναγνωστών και τις εξελίξεις στο Κλίμα.

Και τώρα μετά από 10 χρόνια είμαι πιο σίγουρη από ποτέ ότι δεν μετάνιωσα, ούτε μετανιώνω για το εγχείρημα. Είναι μια καλή βάση εμπειριών κι ένας οδηγός για ότι μελλοντικά δημιουργήσω. Θέλω να ευχαριστήσω τους ανθρώπους, που με στήριξαν με διάφορους τρόπους και γνωρίζουν καλά ποιοι είναι... Υπήρξαν και συνεργάτες καλοί και συνεργάτες, που στη πορεία αδίκησαν τη προσπάθεια και μάλλον και τον εαυτό τους. Στη ζωή κρινόμαστε κάθε μέρα... Κάποιοι λατρεύουν τις θεωρίες και στη πράξη μετά ξεχνούν αυτές τις ίδιες θεωρίες, που πρεσβεύουν. Με το περιοδικό συνεργάστηκαν πολλοί αξιόλογοι επαγγελματίες... από σεφ ως ηθοποιοί, επιχειρηματίες, πολιτικοί, διανοούμενοι, καλλιτέχνες, γιατροί, αισθητικοί, διατροφολόγοι...

Στις σελίδες του Golden Flower magazine φιλοξενήθηκαν άρθρα, δηλώσεις, απόψεις, συνεντεύξεις ... από τους σημαντικότερους ανθρώπους στο χώρο της οικολογίας στην Ελλάδα κι άλλες προσωπικότητες. Το περιοδικό ήταν ένα ανοιχτό βήμα για όλους. Έτρεχαν θέματα άμεσης επικαιρότητας και εμπορικά νέα. Επίσης υπήρξαν και συνεργάτες από το εξωτερικό για τους οποίους έχω τις καλύτερες εντυπώσεις. Όπως υπήρξαν και φίλοι δημοσιογράφοι, που δεν προλάβαμε να συνεργαστούμε σε αυτή την εκδοτική προσπάθεια αν και το ήθελαν και το ήθελα πολύ.

Στον αγώνα μου να στηρίξω το περιοδικό, μου στάθηκαν συγκεκριμένες εταιρείες βιολογικών προϊόντων, αλλά κυρίως μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις ανά την Ελλάδα, που με αγνά υλικά και μεράκι προσφέρουν ποιοτικά βιολογικά προϊόντα. Ένας τομέας, που η χώρα μας έχει πολλά να προσφέρει και να προσανατολιστεί με εξαγωγές.... δηλ. ποιοτικά προϊόντα σε περιορισμένες ποσότητες από φάρμες και παραδοσιακά εργαστήρια. Μεγάλο ευχαριστώ για πράσινα καταστήματα, που κάποια ανέλαβαν να το προωθήσουν και μέσα από τα ράφια τους. Τα οικολογικά καταστήματα δυστυχώς πλήγηκαν κι αυτά ήδη από τα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης στην αγορά. Κάποια δεν υπάρχουν καν σήμερα.

Στον αγώνα μου να βρίσκουν οι αναγνώστες το περιοδικό Golden Flower στα περίπτερα... ίσως να απέκτησα και τις περισσότερες εμπειρίες για τη κατάσταση της διανομής εντύπων στην Ελλάδα. Η κατάσταση είναι από απαράδεκτη ως για λύπηση. Γιατί είναι έλλειψη δημοκρατίας να μη βρίσκει ο πολίτης το έντυπο που θέλει να διαβάσει. Γιατί όλοι σχεδόν, μου έλεγαν ότι αν αυτό το ποιοτικό προϊόν ήταν σε μια άλλη χώρα, π.χ. Γερμανία, θα είχε άλλη τύχη. Υπήρξαν πολλές στιγμές βγαίνοντας στους δρόμους και ψάχνοντας για αν το περιοδικό υπάρχει στα περίπτερα, αν ήταν όντως στη κυκλοφορία... αφού τα μηνύματα, που έρχονταν ήταν “δε το βρίσκουμε”!

Το μήνυμα βέβαια το είχα πάρει από τις πρώτες επιστροφές, όταν κατέφθαναν οι επιστροφές των τευχών. Κάποιες ντάνες επιστρεφόντουσαν δεμένες με τα τσέρκια, όπως ακριβώς τα παραλάμβαναν οι εφημεριδοπώλες από την εκτυπωτική εταιρεία. Μια εταιρεία εκτύπωσης, την ALFA PACK, που θέλω να ευχαριστήσω για την εξαιρετική... ποιοτική εκτύπωση και στήριξη της όλης δουλειάς μου. Ποιός ευθύνεται λοιπόν για αυτή την αναλγησία... το φίμωμα... τον αθέμιτο ανταγωνισμό... το γύρισμα στη πλάτη στην Ανάπτυξη... τη μικροπολιτική... την αδιαφορία... ; Μήπως είμαστε άξιοι για ότι μας συμβαίνει;

Συζητώντας και βιώνοντας καταστάσεις κατανόησα ότι για όλα όσα μας συμβαίνουν... είτε αφορά το σαμποτάζ ενός νέου ποιοτικού προϊόντος, είτε αφορά την ίδια την ύλη για αυτό το ίδιο το Περιβάλλον μας και το Κλίμα... έχουμε το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης! Γιατί αφήνουμε κάποιους να μας κάνουν ότι θέλουν, γιατί αδιαφορούμε, γιατί στη χώρα αυτή κανείς δεν αναλαμβάνει ευθύνη, γιατί κάποιοι έχουν δεχτεί να δέχονται μόνο εντολές, γιατί κάποιοι απλώς πολεμούν χωρίς να ξέρουν ή να θέλουν να γνωρίσουν τι ακριβώς πολεμούν, κάποιοι νιώθουν αδύναμοι ακόμη κι από θέσεις, γραφειοκρατία... κ.λπ. Δεν σας είναι άγνωστα, φαντάζομαι. Η επικαιρότητα με τις καταστροφές στη δυτική περιοχή της Αττικής με δικαιώνουν.

Αξίζει να αναφέρω δυο παραδείγματα αδιαφορίας στη κυκλοφορία του περιοδικού, αφού εκείνη την εποχή βγήκα περπατώντας από περίπτερο σε περίπτερο κι από πάγκο σε πάγκο πώλησης Τύπου. Ανηφορίζοντας τη Πατρ.Ιωακείμ στο Κολωνάκι, λίγο μετά τη πλατεία, υπήρχε ένα περίπτερο με μικρότερη βέβαια ποσότητα περιοδικών, όπου ρωτώ τον ηλικιωμένο περιπτερά αν έχει το συγκεκριμένο περιοδικό (αφού πρώτα έχω κοιτάξει γύρω γύρω σαν απλός αγοραστής και δεν το είδα). Αρχικά μου απαντάει ΟΧΙ. Μετά επιμένω να ρίξει μια ματιά στη λίστα περιοδικών από το πρακτορείο ΕΥΡΩΠΗ ...κι αφού κοιτάει τη λίστα, σηκώνεται όρθιος και τραβάει το Golden Flower από το σκαμπό, που καθόταν. ΚΑΘΟΤΑΝ επάνω στα περιοδικά!!! Που να τα δει ανθρώπου μάτι; Μπορώ να πω ότι γλίτωσα το εγκεφαλικό και με ευγένεια, του ζήτησα να το βγάλει έξω, γιατί είναι μια νέα προσπάθεια... για να το δουν οι αναγνώστες.

Άλλη μέρα κατεβαίνω σε κεντρικό πάγκο της πλατείας Ομόνοιας (σημείο Μπακάκος), ένας γενειοφόρος τύπος με γυαλιά έχει απλώσει πάμπολλα περιοδικά σε έναν μεγάλο πάγκο και δίπλα του έχει ένα μεγάλο γαλβανιζέ αμπάρι. Κοιτάζω προσεχτικά πάνω στον πάγκο των περιοδικών... αλλά δε βλέπω το Golden Flower Magazine. Τον ρωτάω ευγενικά αν το έχει, γιατί θέλω να το αγοράσω. Αρχικά μου απαντάει ΟΧΙ... ότι δεν το έχει. Επιμένω και του εξηγώ... Τότε ανοίγει από πάνω το μεγάλο σιδερένιο αμπάρι, βγάζει έξω με το χέρι παρατεταμένο το περιοδικό και με ρωτάει “αυτό λες;” Πως να το δει ο αναγνώστης στο αμπάρι μέσα; Αλλά πως να το βρει κι ο ψαγμένος αναγνώστης, όταν ρωτάς και δεν το ξέρει; Η δουλειά του δεν είναι να ξέρει και τα νέα έντυπα;

Δεν θα σας γράψω σήμερα τις αμέτρητες εμπειρίες μου από το κλειστό κύκλωμα των εφημεριδοπωλών. Θα σας πω ότι υπήρξαν και περιπτεράδες και πωλητές, που με βοήθησαν κάνοντας το παραπάνω. Θα σας αναφέρω ότι υπήρξαν και περιπτεράδες, που απλώς ήταν κι αυτοί θύματα ενός ανελέητου μηχανισμού κυκλωμάτων, που διέπει σχεδόν τα πάντα στην ελληνική αγορά. Ο πρόεδρος των εφημεριδοπωλών μετά από επιστολή τότε, μου είπε ξεκάθαρα “ΕΧΕΙΣ ΔΙΚΑΙΟ” κι ότι δεν μπορούν να τους ελέγξουν. Δεν μπορείς να εξακριβώσεις το γιατί, γιατί απλά δεν είναι πάντα ο εφημεριδοπώλης (που μπορεί να'ναι και επιχειρηματίας με 15 ή 25 περίπτερα), αλλά και άνθρωποι της διανομής, που λαδώνονται ή ακολουθούν εντολές.

Ένα ακόμη παράδειγμα για τη διανομή για το τέλος. Ανηφορίζω στη Κάτω Κηφισιά σε ένα μεγάλο κιόσκι περιοδικών - περίπτερο στο κυκλικό κόμβο Ελαιών απέναντι από σούπερ μάρκετ ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ένα πραγματικά μεγάλο σταντ εντύπων με βιβλιοθήκες δεξιά κι αριστερά του, ψυγεία, τέντες κοκ... κι έναν ευγενικό κύριο. Ψάχνω... ψάχνω τα ράφια, τα μπροστινά χαμηλά σταντς... αλλά πουθενά το Golden Flower Magazine. Τον ρωτώ και μου απαντά ότι το έχει σίγουρα, γιατί όπως εξηγεί του αρέσει ως περιοδικό. Αρχίζουμε να ψάχνουμε και οι δυο, γιατί όπως μου δηλώνει, δεν ασχολείται αυτός με τον εφοδιασμό των ραφιών, αλλά τα παιδιά της διανομής. Ψάχνοντας τη δεξιά βιβλιοθήκη... στο κάτω κάτω ράφι γωνιά (ακριβώς χωμένο) και πίσω από άλλα περιοδικά...βρέθηκε ταλαιπωρημένο και κρυμένο το περιοδικό. Ήταν λοιπόν κύκλωμα της διανομής; Ήταν κάποιος στη περιοχή, που πήγε και το έθαψε κάτω γωνία; Εδώ μάθαμε ότι στη περιοχή του Κέντρου της Αθήνας δρουν οι λεγόμενοι “νταβατζήδες περιπτέρων”.

Αυτά τα παραδείγματα είναι μια εικόνα της αγοράς, που έχουμε. Φαντάζομαι δεν αφορά μόνο το δικό μου περιοδικό. Είναι όμως η Ελλάδα, που θέλουμε; Μας αξίζουν; Έχουμε δημοκρατία κι αξιοκρατία; Ή ήμασταν και θα είμαστε έρμαια κάποιων κυκλωμάτων; Ποιός θα βάλει σειρά στο χάος; Το θέμα βέβαια έχει και την οικονομική του διάσταση. Γιατί μέσα από τα παραπάνω παραδείγματα για τη διανομή του περιοδικού, δεν αναφέρθηκα και στις κλοπές τευχών και στο κόλπο με τις επιστροφές και τη κλοπή του εκάστοτε τεύχους... το κόστος του περιοδικού ήταν 5 ευρώ. Χρήματα, που ποτέ δεν έφτασαν στον ιδιοκτήτη. Δεν θα αναφερθώ σε αποζημίωση από τη μη διανομή των εντύπων, γιατί μάλλον θα γελάσουμε όλοι μαζί.

Σήμερα 10 χρόνια μετά, που δεν νομίζω ότι άλλαξαν τα πράγματα... με απλές κουβέντες από εδώ, μοιράζομαι μαζί σας... τελικά μια γλυκιά ανάμνηση της έκδοσης μου. Γιατί έτσι είμαι εγώ... κρατάω τα θετικά, θυμάμαι τα καλύτερα, είμαι περήφανη για το περιοδικό αυτό. Θέλω να ευχαριστήσω τη μεγάλη οικογένεια των σεφ και μαγείρων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, γιατί ήταν αυτοί που αγκάλιασαν με τη μεγαλύτερη θέρμη το περιοδικό των βιολογικών και οικολογικών προϊόντων, μοιράστηκαν συνταγές μαζί μας και μοίρασαν το περιοδικό, έδωσαν συνεντεύξεις στις σελίδες του πολύ καταξιωμένοι έλληνες σεφ, πρόβαλαν τα βιβλία μαγειρικής τους, τόνισαν την υγιεινή διατροφή, σύστησαν εστιατόρια, μπαρ, καταστήματα....

Ένα μεγάλο κομμάτι του περιεχομένου ήταν αφιερωμένο στην υγιεινή διατροφή και διάσημοι διατροφολόγοι έβαλαν το ληθαράκι τους για να γίνει ακόμη πιο ποιοτική η ύλη του. Για μένα ήταν ευχαρίστηση και πρόκληση όλα... ο σχεδιασμός του, η Σύνταξη Ύλης, ο συντονισμός της ομάδας, η επιλογή των θεμάτων, ο διεθνής προσανατολισμός τους, τα πρωτότυπα θέματα, ο ανοιχτός διάλογος, το κυνήγι της επικαιρότητας... Το Golden flower χωριζόταν σε τρεις ενότητες, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (deep ecology, health, environmentalism) – ΔΙΑΤΡΟΦΗ (organics, nutrition, food) – ΑΝΑΨΥΧΗ (travel, ecofashion, design).

Η Εκδότρια – Αρχισυντάκτρια Ηλέκτρα Κουτούκη






















Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Η γεωθερμία στην Ελλάδα και ο θερμικός σταθμός Αλεξανδρούπολης


Η γεωθερμία είναι από τις φυσικές εναλλακτικές πηγές ενέργειας, που θαυμάζω. Στο μυαλό μου πάντα έρχεται το σχεδόν τέλειο σύστημα της Ισλανδίας με διοχέτευση θερμού νερού. Πολλές φορές τα καλοκαίρια, όταν βρισκόμουν μικρή στα παρατημένα τότε Θέρμα της Λήμνου, αναρωτιόμουν, γιατί να χάνεται τόσο καυτό νερό έτσι τρεχούμενο άσκοπα, ενώ θα μπορούσε να ζεστάνει όλη τη κοντινή Μύρινα. Απλές σκέψεις για πολλά γύρω μου. Η Ελλάδα έχει πολλά είδη γεωθερμικής ενέργειας σε διάφορες θερμοκρασίες και είναι μια πρακτικά ανεξάντλητη πηγή ενέργειας.... αλλά αναξιοποίητη.

Πρόσφατα η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας και Θράκης εκμίσθωσε στον Δήμο Αλεξανδρούπολης για 50 χρόνια το γεωθερμικό πεδίο Αρίστηνου, ύστερα από διεθνή διαγωνισμό, στον οποίο συμμετείχαν και ιδιωτικές εταιρίες. Το συγκεκριμένο γεωθερμικό πεδίο βρίσκεται γεωγραφικά εντός των ορίων των Δημοτικών Διαμερισμάτων Άνθειας, Αρίστηνου, Αετοχωρίου και Λουτρού του Δήμου Αλεξανδρούπολης, Έβρου. Η αξιοποίηση του έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2014-2020.

Το έργο θα περιλαμβάνει ένα θερμικό σταθμό 222,5 τετραγωνικών μέτρων και ένα δίκτυο διακίνησης του γεωθερμικού ρευστού συνολικού μήκους 14.300 μέτρων, καθώς και δύο γεωτρήσεις βάθους 550 μέτρων για την επανεισαγωγή του γεωθερμικού ρευστού στο γεωθερμικό πεδίο. Η μέγιστη μεταφερόμενη θερμική ισχύς θα είναι περίπου 10 MW, από τα οποία τα 9 MW θα χρησιμοποιούνται για την τηλεθέρμανση των θερμοκηπίων και το υπόλοιπο 1 MW για την τηλεθέρμανση των δημοτικών κτιρίων. Το έργο υπολογίζεται συνολικού προϋπολογισμού 6,2 εκατομμυρίων ευρώ!

Η φυσική θερμική ενέργεια της Γης διαρρέει από το θερμό εσωτερικό του πλανήτη προς την επιφάνεια. Η μετάδοση θερμότητας πραγματοποιείται με δύο τρόπους:
α) Με αγωγή από το εσωτερικό προς την επιφάνεια με ρυθμό 0,04 - 0,06 W/m²
β) Με ρεύματα μεταφοράς, που περιορίζονται όμως στις ζώνες κοντά στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών, λόγω ηφαιστειακών και υδροθερμικών φαινομένων.

Μεγάλη σημασία για τον άνθρωπο έχει η αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας για την κάλυψη αναγκών του. Ανάλογα με το θερμοκρασιακό της επίπεδο μπορεί να έχει διάφορες χρήσεις.
-H υψηλής ενθαλπίας (>150 °C) χρησιμοποιείται συνήθως για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η ισχύς τέτοιων εγκαταστάσεων το 1979 ήταν 1.916 ΜW με παραγόμενη ενέργεια 12×106 kWh/yr.
μέσης ενθαλπίας (80 έως 150 °C) που χρησιμοποιείται για θέρμανση ή και ξήρανση ξυλείας και αγροτικών προϊόντων, καθώς και μερικές φορές και για την παραγωγή ηλεκτρισμού (π.χ. με κλειστό κύκλωμα φρέον που έχει χαμηλό σημείο ζέσεως).
χαμηλής ενθαλπίας (25 έως 80 °C) που χρησιμοποιείται για θέρμανση χώρων, για θέρμανση θερμοκηπίων, για ιχθυοκαλλιέργειες, για παραγωγή γλυκού νερού.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης, μετά την επίσκεψη του στο γεωθερμικό πεδίο στις 14 Νοεμβρίου 2017 δήλωσε: «Η γεωθερμία αποτελεί ένα νέο μεγάλο πεδίο για την ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα και είναι μεγάλη μας χαρά που ο Δήμος Αλεξανδρούπολης ξεκίνησε ένα από τα πιο πρωτοποριακά έργα στη γεωθερμία». Στην Κοινότητα Αρίστηνο του Δήμου Αλεξανδρούπολης, το ΥΠΕΝ ενέκρινε τον περασμένο Απρίλιο την πρώτη άδεια πώλησης θερμικής ενέργειας από γεωθερμία.

Τα γεωθερμικά πεδία, όπως είπε ο ίδιος, μπορούν να λειτουργήσουν συνδυαστικά, για την παραγωγή ενέργειας για τα νοικοκυριά, να γίνουν πόλος έλξης επιχειρήσεων λόγω φτηνής ενέργειας (θερμοκήπια, κλπ) κι όπου υπάρχουν ιαματικές διαστάσεις η γεωθερμία να γίνει πόλος τουριστικής ανάπτυξης. Και τα τρία αυτά θέματα θα ενσωματωθούν στον νέο νόμο, που θα προωθηθεί προς ψήφιση στη Βουλή. Ο Υπουργός τόνισε: «Ως κυβέρνηση το στηρίξαμε από την πρώτη στιγμή και ταυτόχρονα αποτέλεσε την αφορμή για να μπορέσουμε να ετοιμάσουμε ένα θεσμικό πλαίσιο, ένα νόμο για τη γεωθερμία, που θα διευκολύνει την ανάπτυξη της συγκεκριμένης μορφής δραστηριότητας στα αμέσως επόμενα χρόνια»

Από την πλευρά του ο αντιδήμαρχος Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Τραϊανούπολης, του Δήμου Αλεξανδρούπολης, Γιάννης Φαλέκας, ενημέρωσε τον κ. Σταθάκη για το ενεργειακό πλάνο του Δήμου. Αμέσως μετά ο ΥΠΕΝ, Γ. Σταθάκης, με τον Πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, επισκέφθηκαν τα Θερμοκήπια Θράκης Α.Ε., στην Ξάνθη και στη συνέχεια πραγματοποίησαν επίσκεψη στους εργοστασιακούς χώρους του ομίλου Πλαστικά Θράκης. Λόγω κατάλληλων γεωλογικών συνθηκών, ο ελλαδικός χώρος διαθέτει σημαντικές γεωθερμικές πηγές και των τριών κατηγοριών (υψηλής, μέσης και χαμηλής ενθαλπίας) σε οικονομικά βάθη (100-1500 μ).

Σε μερικές περιπτώσεις τα βάθη των γεωθερμικών ταμιευτήρων είναι πολύ μικρά, κάνοντας ιδιαίτερα ελκυστική, από οικονομική άποψη, τη γεωθερμική εκμετάλλευση. Το 1971 άρχισε ουσιαστικά η έρευνα για την αναζήτηση γεωθερμικής ενέργειας από το ΙΓΜΕ και μέχρι το 1979 (πριν από τη δεύτερη ενεργειακή κρίση) αφορούσε μόνο τις περιοχές υψηλής ενθαλπίας. Κατά την εξέλιξη των εργασιών η ΔΕΗ, σαν άμεσα ενδιαφερόμενη για την ηλεκτροπαραγωγή, ανέλαβε τις παραγωγικές γεωτρήσεις υψηλής ενθαλπίας και την ανάπτυξη των πεδίων, χρηματοδοτώντας επιπλέον τις έρευνες στις πιθανές για τέτοια ρευστά γεωθερμικές περιοχές.

Τότε συντάχθηκε κι ο προκαταρκτικός χάρτης γεωθερμικής ροής του ελληνικού χώρου, όπου φάνηκε ότι η γεωθερμική ροή στην Ελλάδα είναι σε πολλές περιοχές εντονότερη από τη μέση γήινη. Από το 1971 ερευνήθηκαν οι περιοχές: Μήλος, Νίσυρος, Λέσβος, Μέθανα, Σουσάκι, Καμένα Βούρλα, Θερμοπύλες, Υπάτη, Αιδηψός, Κίμωλος, Πολύαιγος, Σαντορίνη, Κως, Νότια Θεσσαλία, Αλμωπία, περιοχή Στρυμόνα, περιοχή Ξάνθης, Σαμοθράκη και άλλες. Η αυξημένη ροή θερμότητας, λόγω της έντονης τεκτονικής και μαγματικής δραστηριότητας, δημιούργησε εκτεταμένες θερμικές ανωμαλίες, με μέγιστες τιμές γεωθερμικής βαθμίδας που πολλές φορές ξεπερνούν του 100 °C/km.
ΘΕΡΜΑ ΛΗΜΝΟΥ

Σε κατάλληλες γεωλογικές συνθήκες, η ενέργεια αυτή θερμαίνει «ρηχούς» υπόγειους ταμιευτήρες ρευστών σε θερμοκρασίες μέχρι 100 °C. Τα γεωθερμικά πεδία χαμηλής ενθαλπίας είναι διάσπαρτα στη νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα. Η συμβολή τους στο ενεργειακό ισοζύγιο μπορεί να γίνει σημαντική, καθόσον αποτελούν ενεργειακό πόρο φιλικό στο περιβάλλον, κοινωνικά αποδεκτό και παρουσιάζουν σημαντικό οικονομικό και αναπτυξιακό ενδιαφέρον. Στην Μήλο και Νίσυρο έχουν ανακαλυφθεί σπουδαία γεωθερμικά πεδία και έχουν γίνει γεωτρήσεις παραγωγής. Στην Μήλο μετρήθηκαν θερμοκρασίες μέχρι 325 °C σε βάθος 1000 m. και στην Νίσυρο 350 °C σε βάθος 1500 m. Οι γεωτρήσεις αυτές θα μπορούσαν να στηρίξουν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής 20 και 5 ΜW, ενώ το πιθανό συνολικό δυναμικό υπολογίζεται να είναι την τάξης των 200 και 50 MW αντίστοιχα.

Η Μήλος διαθέτει το πλουσιότερο πεδίο γεωθερμίας στην Ελλάδα, ωστόσο το Δημοτικό Συμβούλιο του νησιού ψήφισε «όχι» στην αξιοποίησή του έχοντας και τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας. Στην Βόρεια Ελλάδα η γεωθερμία προσφέρεται για θέρμανση, θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες κ.λ.π. Στην λεκάνη του Στρυμόνα έχουν εντοπισθεί τα πολύ σημαντικά πεδία Θερμών-Νιγρίτας, Λιθότροπου-Ηράκλειας, Θερμοπηγής-Σιδηρόκαστρου και Αγγίστρου. Πολλές γεωτρήσεις παράγουν νερά μέχρι 75 °C, συνήθως αρτεσιανά και πολύ καλής ποιότητας και παροχής. Μεγάλα και μικρότερα γεωθερμικά θερμοκήπια λειτουργούν στην Νιγρίτα και το Σιδηρόκαστρο. Στην πεδινή περιοχή του Δέλτα Νέστου έχουν εντοπισθεί δύο πολύ σημαντικά γεωθερμικά πεδία, στο Ερατεινό Χρυσούπολης και στο Ν. Εράσμιο Μαγγάνων Ξάνθης. Νερά άριστης ποιότητας μέχρι 70 °C και σε πολύ οικονομικά βάθη παράγονται από γεωτρήσεις στις εύφορες αυτές πεδινές περιοχές.

Στην Ν. Κεσσάνη και στο Πόρτο Λάγος Ξάνθης, σε μεγάλης έκτασης γεωθερμικά πεδία, παράγονται νερά θερμοκρασίας μέχρι 82 °C. Στην λεκάνη των λιμνών Βόλβης και Λαγκαδά έχουν εντοπισθεί τρία πολύ ρηχά πεδία με θερμοκρασίες μέχρι 56 °C. Στην Σαμοθράκη υπάρχουν ενθαρρυντικά στοιχεία καθώς γεωτρήσεις βάθους μέχρι 100 μ. συνάντησαν νερά της τάξης των 100 °C. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο ελλαδικός χώρος διαθέτει σημαντικές γεωθερμικές πηγές και των τριών κατηγοριών (υψηλής, μέσης και χαμηλής ενθαλπίας) σε οικονομικά βάθη (100-1500 μ). Εντούτοις, αν εξετάσει κανείς την συνολική εγκατεστημένη ισχύ (σε mwt) των γεωθερµικών εφαρµογών στην Ελλάδα την δεκαετία 2002-2012 συμπεραίνει ότι ο μόνος τομέας, που βελτιώθηκε σημαντικά είναι εκείνος των γεωθερμικών αντλιών θερμότητας (δεν αποτελεί ουσιαστικά γεωθερμία εφόσον δεν χρησιμοποιεί γεωθερμικά ρευστά) και μάλιστα χωρίς την ύπαρξη οικονομικών κινήτρων και ενισχύσεων.

Αντιθέτως, η γεωθερμία υψηλής ενθαλπίας έχει να επιδείξει μηδενικές εφαρμογές στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, παρότι πρόκειται για μια ήπια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας (ΑΠΕ) με τον υψηλότερο συντελεστή χρήσης/λειτουργίας σε σχέση με τις υπόλοιπες ΑΠΕ. Η πρώτη βιομηχανική εκμετάλλευση της γεωθερμικής ενέργειας έγινε στο Λαρνταρέλλο (Lardarello) της Ιταλίας, όπου από τα μέσα του 18ου αιώνα χρησιμοποιήθηκε ο φυσικός ατμός για να εξατμίσει τα νερά που περιείχαν βορικό οξύ, αλλά και να θερμάνει διάφορα κτήρια. Το 1904 έγινε στο ίδιο μέρος η πρώτη παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από τη γεωθερμία (σήμερα παράγονται εκεί 2,5 δισ. kWh/έτος).

Σπουδαία είναι η αξιοποίηση της γεωθερμικής ενέργειας από την Ισλανδία, όπου καλύπτεται πολύ μεγάλο μέρος των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρική ενέργεια και θέρμανση. Κατά το 2005, 72 χώρες είχαν αναπτύξει γεωθερμικές εφαρμογές χαμηλής-μέσης θερμοκρασίας, κάτι που δηλώνει σημαντική πρόοδο σε σχέση με το 1995, όταν είχαν αναφερθεί εφαρμογές μόνο σε 28 χώρες. Η εγκατεστημένη θερμική ισχύς γεωθερμικών μονάδων μέσης και χαμηλής θερμοκρασίας ανήλθε το 2007 στα 28268 MWt, παρουσιάζοντας αύξηση 75% σε σχέση με το 2000, με μέση ετήσια αύξηση 12%. Αντίστοιχα, η χρήση ενέργειας αυξήθηκε κατά 43% σε σχέση με το 2000 και ανήλθε στα 273.372 TJ (75.940 Gwh/έτος). Παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος με γεωθερμική ενέργεια το 2008 γινόταν σε 24 χώρες. Το 2007 η εγκατεστημένη ισχύς των μονάδων παραγωγής ενέργειας στον κόσμο ανήλθε στα 9735 MWe, σημειώνοντας αύξηση περισσότερων από 800 MWe σε σχέση με το 2005.

Στη Γερμανία (περιοχή Βαυαρίας) θεωρούνται οικονομικά αποδοτικές ακόμη και μονάδες με τα κοιτάσματα στα 3.500 μ. Βιώσιμη μια επένδυση στη γεωθερμία καθίσταται όταν επιτυγχάνεται τριπλή αξιοποίηση (θερμότητα, ηλεκτρισμός και αφαλάτωση). Όμως συμβαίνει με κάθε πράσινη τεχνολογία, έτσι και με τη γεωθερμία, δεν λείπουν όσοι εκφράζουν φόβους ότι θα επιβαρυνθεί το περιβάλλον. Οι ειδικοί καθησυχάζουν λέγοντας ότι η νέα τεχνολογία του κλειστού κύκλου ελαχιστοποιεί τα προβλήματα, καθώς δεν απελευθερώνεται ατμός στην ατμόσφαιρα, δεν απαιτούνται μεγάλες μονάδες και το ζεστό νερό επιστρέφει πάλι στη γη. Πάντως πρακτικά το μέσο κόστος μιας τέτοιας εγκατάστασης σε σπίτι 100 τ.μ. ανέρχεται σε 13.500 ευρώ έναντι 4.600 ευρώ ενός συμβατικού συστήματος θέρμανσης και εκτιμάται ότι το όλο κόστος αποσβένεται σε 6 έως 8 χρόνια.